على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2559
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
فريز ( feriz ) ا . پ . سجاف و فراوير جامه . و گوشت قديد . و كباب گوشت قديد . و گوشت خشك كرده . و گياهى خوشبو . و ستردگى . و بركندگى . و بريدن و تراشيدن موها . و فرير كردن : تراشيدن و مقراض كردن مو و پشم و بركندن آنها . فريز كردنى ( feriz - kardani ) ص . پ . موى و يا پشمى كه لايق بريدن و مقراض كردن و بركندن باشد . فريژ ( ferij ) ا . پ . خولنجان . فريس ( faris ) ا . پ . گياهى خوشبو . و گوشت قديد . فريس ( faris ) ا . ع . كشته و قتيل . ج : فرسى ( fars ) . و چنبر . فريس ( forays ) ا . ع . مصغر فرس : اسب خرد . فريسة ( farisat ) ا . ع . شكار . و فريسة الاسد : شكارى كه شير آن را افگنده باشد . ج : فرائس . فريسة ( farisat ) م . ع . فرس فرسا و فريسة . مر . فرس ( fars ) . فريسموس ( farismus ) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - بسيارى نعوظ و نعوظ پيوسته . فريسى ( farisiyy ) ا . ع . يكى از طوايف كه خود را مقدس مىدانند . فريش ( faric ) پ . كلمهء تحسين بمعنى آفرين و مرحبا و بارك اللّه . فريش ( faric ) ا . پ . تاخت و تاراج و غارت و يغما . و گوشت بريان كرده . و پوزهء اسب . و پيرامون و گرداگرد دهان آدمى . فريش ( faric ) ا . ع . اسب ماديان هفت روزه بچه داده . و هر حيوان سم دارى كه هفت روز از زائيدن آن گذشته باشد . و اسب ماديان نوزائيده . و دختر وطى كرده شده . ج : فرائش . فريش ( feric ) ص . پ . پريشان و پراكنده شده . فريشته ( fericte ) ا . پ . فرشته و ملك . فريص ( fericte ) ا . پ . فرشته و ملك . فريص ( faris ) ا . ع . ج . فريصة . فريص ( faris ) ا . ع . شريك آب . فريصة ( farisat ) ا . ع . گوشت پارهء شانهء ستور - و يا عام است - كه پيوسته لرزان باشد . و رگ گردن كه بر گلو باشد . ج : فريص و فرائص . فريض ( fariz ) ا . ع . قديم . و داناى علم فرائض . فريض ( fariz ) ص . ع . سهم فريض : تير - سوقار كرده . و قوس فريض كذلك . فريضة ( farizat ) ا . ع . فرمودهء خداى از زكات مال و ستور و از نماز و روزه . ج : فرائض . و زن كلانسال . و بهرهء فرض كرده . و علم قسمت ميراث . فريضتان ( farizat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه الفريضتان : گوسپند دو ساله و شتر چهار ساله . فريضه ( farize ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آنچه فرمودهء خدا باشد از نماز و روزه و جز آن . و هر چيز فرض شده و واجب گشته . فريع ( foray ' ) ا . ع . مصغر فرعون . و ظالم و ستمگار خرد و كوچك . و لقب مردى . فريعة ( foray'at ) ا . ع . مصغر فرعة يعنى شپش كوچك و خرد . و نام چند نفر زن . فريغ ( fariq ) ا و ص . ع . زمين هموار كه به راه ماند . و اسب نيكو گشاده گام . و ضربة فريغ : ضربهء فراخ و وسيع . فريغة ( fariqat ) ا و ص . ع . توشهدان بسيار آب بردار . و ضربة فريغة : ضربهء وسيع و فراخ . فريفتار ( farift r ) و ( fareyft r ) ا . پ . فريبنده و مكار و حيله و باز . فريفتن ( fariftan ) و ( fereyftan ) ف م . پ . فريب دادن و مغبون كردن . و گمراه نمودن . فريفته ( ferifte ) ( fereyfte ) ص . پ . فريب داده شده و گول خورده و مغبون . و گمراه . و شيفته و شوريده و عاشق گشته . و فريفته شدن : شيفته شدن و شوريده گشتن و عاشق شدن . و گول خوردن . فريق ( fariq ) ا . ع . گوسپندان گم شده . و گروه مردم بيشتر از فرقه . ج : افرقاء و افرقة و فرق ( foroq ) و فروق . فريقان ( fariq ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : هر دو فريق . فريقة ( fariqat ) ا . ع . نوعى از طعام زچه كه از دانهء شنبليد و خرما و يا ديگر دانهها پزند . و پارهاى از گوسپندان كه در شب از گلهء خود متفرق و پريشان شده باشند . فريقتان ( fariqat ne ) و فريقتين ( fariqatayne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : جن و انس . فريقين ( fariqayne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : فريقان . فريك ( farik ) ا . ع . دانهء ماليده . و طعامى كه از گندم نارسيدهء ماليده و روغن و جز آن ترتيب دهند . فريكتان ( farikat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو استخوان در بن زبان . فرين ( farin ) ا . پ . تنور . فرين ( forayn ) ا . ع . نام قريهاى در دمشق . فرين ( ferrin ) ا . ع . نام موضعى . فرين پخت ( farin - poxt ) ا . پ . هر چيز در تنور پخته . فريور ( farivar ) و ( ferivar ) ص . پ . راست و درست و صحيح و حق . و ديندار و مؤمن . فريور ( farivar ) و ( ferivar ) ا . پ .